ದೇವಾಲಯ
ತಿರುನಾಗೇಶ್ವರಂ ನಾಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ

ತಿರುನಾಗೇಶ್ವರಂ ನಾಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ

திருநாகேஸ்வரம் நாகநாதசுவாமி கோயில்

Prasannavathani.D / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)
ಮೂಲ ದೇವರು
ನಾಗನಾಥಸ್ವಾಮಿಯಾಗಿ ಶಿವ, ಅಮ್ಮನವರು ಗಿರಿಗುಜಾಂಬಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ; ರಾಹು ಸನ್ನಿಧಿಯೇ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ
ರಾಜವಂಶ
ಆದಿ ಚೋಳರು (ಆದಿತ್ಯ ಚೋಳನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ)
ಕಾಲ
ಚೋಳ ಕಾಲ, ಹತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭ
ಶೈಲಿ
ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿ
ಆಲಿಸಿ
3 min

ಈ ದೇವಾಲಯದ ವಿಶೇಷತೆ

ಕುಂಬಕೋಣಂ ಬಳಿಯ ಈ ಚೋಳಕಾಲದ ಶಿವ ದೇವಾಲಯ ರಾಹುವಿಗೆ ನವಗ್ರಹ ಸ್ಥಳ. ಪ್ರತಿದಿನ ರಾಹು ಕಾಲ ಅಭಿಷೇಕದಲ್ಲಿ ರಾಹುವಿನ ಮೇಲೆ ಸುರಿಯುವ ಹಾಲು ಹರಿಯುತ್ತಾ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುವುದನ್ನು ಕಾಣಲು ಭಕ್ತರು ನೆರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಇತಿಹಾಸ

ತೇವಾರಂ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತಿರುನಾಗೇಶ್ವರಂ, ನಾಯನ್ಮಾರರಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪಾಡಲ್ ಪೆಟ್ರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಭವ್ಯ ಶಿಲಾ ದೇವಾಲಯ ಆದಿ ಚೋಳರಿಗೆ ಆರೋಪಿತವಾಗಿದೆ; ಆದಿತ್ಯ ಚೋಳನೇ ಇದರ ಪೋಷಕನೆಂದು ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ, ನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ವಿಶಾಲ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ನಾಗನಾಥ ಎಂಬ ಹೆಸರು, ಇಲ್ಲಿ ನಾಗಗಳು ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದವು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಇದು ಒಂಬತ್ತು ನವಗ್ರಹ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ, ರಾಹುವನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ಯಾತ್ರಿಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ

ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಈ ದೇವಾಲಯ ಗೋಪುರಗಳು, ಕಂಬದ ಮಂಟಪಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವು ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಶಿಲಾ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ; ಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಂಟಪಗಳು ಚೋಳ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ನಾಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ, ಅಮ್ಮನವರು ಗಿರಿಗುಜಾಂಬಿಕೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸನ್ನಿಧಿ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಡುವ ರಾಹು ಸನ್ನಿಧಿ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಜನಸಂದಣಿ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ಕಾಣುವಂತೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉಪ ಸನ್ನಿಧಿಗಳು, ಪ್ರಾಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ತೀರ್ಥಗಳು ಸೇರಿ ವಿಶಾಲ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.

ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣ

ಈ ದೇವಾಲಯದ ಕೇಂದ್ರ ಕಥೆ ನಾಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ; ಅವು ಇಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ನಾಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು. ಒಂಬತ್ತು ಗ್ರಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಇದು ರಾಹುವಿನ ನೆಲೆ. ರಾಹು ದೋಷ, ನಾಗ ದೋಷ, ವಿವಾಹ ಅಡ್ಡಿ, ಸಂತಾನ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವವರು ಉಪಶಮನಕ್ಕಾಗಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪವಾಡ ರಾಹು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ: ರಾಹು ವಿಗ್ರಹದ ಮೇಲೆ ಅಭಿಷೇಕವಾಗಿ ಸುರಿಯುವ ಹಾಲು ಹರಿಯುತ್ತಾ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುವುದನ್ನು ಕಾಣಲು ಜನ ನೆರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಉತ್ಸವಗಳು

ರಾಹು ಕಾಲ ಪೂಜೆಗಳು ಪ್ರತಿದಿನ ನಡೆಯುತ್ತವೆ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾನುವಾರಗಳಲ್ಲಿ ರಾಹುವಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಹಾಲಿನ ಅಭಿಷೇಕವೇ ಆರಾಧನೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಭಾರೀ ಜನಸಂದಣಿಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರದೋಷ ಪ್ರತಿ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ವಾರ್ಷಿಕ ಬ್ರಹ್ಮೋತ್ಸವ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ವಿಧಿಗಳಿಂದ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ತುಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದ ಸಮೀಪದ ಬೀದಿಗಳು ಹಬ್ಬದ ವಾತಾವರಣ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ; ತಿರುನಾಗೇಶ್ವರಂ ಜೊತೆ ಗುರುತಿಸುವ ಆಚರಣೆಯಾಗಿ ರಾಹು ಅಭಿಷೇಕವೇ ಉಳಿದಿದೆ.

ದರ್ಶನ ಅನುಭವ

ಬಹುತೇಕ ಯಾತ್ರಿಕರು ರಾಹು ವಿಗ್ರಹದ ಮೇಲಿನ ಹಾಲಿನ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ಕಾಣಲು ಮತ್ತು ರಾಹು ದೋಷ ನಿವಾರಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲು ರಾಹು ಕಾಲವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ವಾತಾವರಣ ಶಾಂತವಾಗಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಭಕ್ತಿಭರಿತ ಮತ್ತು ಗಿಜಿಗಿಜಿ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾನುವಾರ ರಾಹು ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ದ ಸಾಲುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಕಂಬದ ಮಂಟಪಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಾ, ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಗಳ ಬಳಿ ನಿಲ್ಲುವುದು ಜನಸಂದಣಿಯಿಂದ ದೂರ ಶಾಂತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅರ್ಚಕರು ವಿಶೇಷ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ; ಹಲವರು ಕುಂಬಕೋಣಂ ಸುತ್ತಲಿನ ಒಂಬತ್ತು ನವಗ್ರಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ದರ್ಶನ ಯೋಜನೆ

ಸಮಯ
ಸರಿಸುಮಾರು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 6:00 ರಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 1:00 ರವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ 4:00 ರಿಂದ 8:30 ರವರೆಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ; ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಯ ಬದಲಾಗುವುದರಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಪ್ರತಿದಿನ ರಾಹು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನಸಂದಣಿ ಹೆಚ್ಚು.
ವಸ್ತ್ರ ಸಂಹಿತೆ
ಸರಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಪು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ
ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಒಳಗೆ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನುಮತಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ತಲುಪುವ ದಾರಿ
ತಿರುನಾಗೇಶ್ವರಂ ತಂಜಾವೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕುಂಬಕೋಣಂನಿಂದ ಸುಮಾರು 6 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಸಮೀಪದ ಕೇಂದ್ರ ಕುಂಬಕೋಣಂ; ಕುಂಬಕೋಣಂ ಅಥವಾ ತಿರುನಾಗೇಶ್ವರಂ ನಿಲ್ದಾಣದ ಮೂಲಕ ರೈಲು ಸೌಕರ್ಯ ಇದೆ. ಸಮೀಪದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ತಿರುಚಿರಾಪಳ್ಳಿ, ಸುಮಾರು 90 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ
ದೇಣಿಗೆಗಳು ದೇವಾಲಯದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ನೇರವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ.