ದೇವಾಲಯ
ಎಟ್ಟುಮಾನೂರ್ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನ

ಎಟ್ಟುಮಾನೂರ್ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನ

ഏറ്റുമാനൂർ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം

T M Cyriac / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
ಮೂಲ ದೇವರು
ಮೂಲದೇವನಾಗಿ ಶಿವನು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ; ಇಲ್ಲಿ ಉಗ್ರವಾದ ಅಘೋರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಲಿಂಗವು ಮಾನವ ಕೈಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸದೆ ತಾನಾಗಿಯೇ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಸ್ವಯಂಭೂ ಎಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ರಾಜವಂಶ
ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ತಿರುವಾಂಕೂರ್ ರಾಜಮನೆತನದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ
ಕಾಲ
ಪ್ರಾಚೀನ ಮೂಲ; ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ
ಶೈಲಿ
ಕೇರಳ ದೇವಾಲಯ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿ
ಆಲಿಸಿ
4 min
ವಿಡಿಯೋ ಕಥೆ
T M Cyriac / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

ಈ ದೇವಾಲಯದ ವಿಶೇಷತೆ

ಎಟ್ಟುಮಾನೂರ್ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿವ ದೇವಾಲಯ; ಕೇರಳದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಏಳರ ಪೊನ್ನಾನ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಏಳೂವರೆ ಚಿನ್ನದ ಆನೆಗಳ ನೈವೇದ್ಯ ಇದರ ವಿಶೇಷ. ವೈಕತ್ತಷ್ಟಮಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು.

ಇತಿಹಾಸ

ಈ ದೇವಾಲಯದ ಮೂಲವು ನಂಬಲರ್ಹ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳಿಗಿಂತ ಹಿಂದಿನದು; ಮಧ್ಯ ಕೇರಳದ ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿದೆ. ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರಮುಖ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣವೇ ಇಂದು ಕಾಣುವ ಬಹುಪಾಲು ರಚನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು. ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಈ ದೇವಾಲಯ ತಿರುವಾಂಕೂರ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯಿತು; ಆ ಸಂಬಂಧವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿನ್ನದ ಆನೆಗಳ ನೈವೇದ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಪಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಸಮೀಪದ ವೈಕಂ ಮತ್ತು ಕಡುತ್ತುರುತ್ತಿ ದೇವಾಲಯಗಳೊಂದಿಗೆ ವೈಕತ್ತಷ್ಟಮಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮೂಲಕ ಎಟ್ಟುಮಾನೂರ್ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ; ಅಂದು ಭಕ್ತರು ಮೂರೂ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ದಿನ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಆರಾಧನಾ ಜಾಲ, ರಾಜಾಶ್ರಯ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಆಚಾರ ಜೀವನ ಸೇರಿ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಉಳಿಸಿವೆ.

ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ

ಈ ದೇವಾಲಯ ಕೇರಳ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ; ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಶ್ರೀಕೋವಿಲ್ ಎಂಬ ಗರ್ಭಗುಡಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ತಾಮ್ರದ ಹೊದಿಕೆಯ ಶಂಕುಆಕಾರದ ಛಾವಣಿಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಎತ್ತರವಾದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರವು ಗೋಡೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಆವರಣದೊಳಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲಸ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನೂ ಅಂಚುಗಳನ್ನೂ ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಚಿತ್ರಗಳು ಎಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ವಿಶ್ವನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಿವನಾದ ನಟರಾಜನ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ ಚಿತ್ರ ಇಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲಿದೆ. ಮರದ ಕೆತ್ತನೆ, ಕಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡ, ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಅಳತೆ ಅನುಪಾತಗಳು ಸೇರಿ ಸರಳವಾದರೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿವರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.

ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣ

ಇಲ್ಲಿನ ಮೂಲ ಲಿಂಗವು ಮಾನವ ಕೈಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸದೆ ತಾನಾಗಿಯೇ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಸ್ವಯಂಭೂ ಎಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ; ಶಿವನು ಇಲ್ಲಿ ಉಗ್ರವಾದ ಅಘೋರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ, ಅದೇ ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಏಳರ ಪೊನ್ನಾನ, ಅಂದರೆ ಏಳೂವರೆ ಚಿನ್ನದ ಆನೆಗಳ ನೈವೇದ್ಯ; ಇದು ತಿರುವಾಂಕೂರ್ ರಾಜಮನೆತನದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ, ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವೈಭವದಿಂದ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಎಟ್ಟುಮಾನೂರ್, ವೈಕಂ, ಕಡುತ್ತುರುತ್ತಿ ಮೂರೂ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ದಿನ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸುವ ವೈಕತ್ತಷ್ಟಮಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಎಟ್ಟುಮಾನೂರ್ ಸೇರಿದೆ.

ಉತ್ಸವಗಳು

ಎಟ್ಟುಮಾನೂರಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸಂದರ್ಭ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನಡೆಯುವ ಆರಾಟ್ಟು ಉತ್ಸವ; ಇದು ಮಲಯಾಳ ಮಾಸವಾದ ಕುಂಭಂನಲ್ಲಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವರ್ಷದ ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ದಿನ ಸಾಗುವ ಈ ಉತ್ಸವವೇ ದೇವಾಲಯದ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ ಆಚರಣೆ; ಇದು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಭಕ್ತರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಏಳೂವರೆ ಚಿನ್ನದ ಆನೆಗಳನ್ನು ಏಳರಪೊನ್ನಾನ ಎೞುನ್ನಳ್ಳಿಪ್ಪು ಎಂಬ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಗೆ ತರಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇದು ದೇವಾಲಯ ವರ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಆಚಾರ ಪೂಜೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಗೀತ, ಮೆರವಣಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸೇರಿ ಈ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಮಧ್ಯ ಕೇರಳದ ದೇವಾಲಯ ಪಂಚಾಂಗದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿಸುತ್ತವೆ.

ದರ್ಶನ ಅನುಭವ

ಎಟ್ಟುಮಾನೂರಿಗೆ ಭೇಟಿ ಶಾಂತ ಗಮನಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಗರ್ಭಗುಡಿ ಮತ್ತು ತಾಮ್ರದ ಛಾವಣಿ ಆತುರವಿಲ್ಲದ ಆವರಣವನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ; ನಿಜವಾದ ಬಹುಮಾನ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ನೋಡಲು ಯೋಗ್ಯ. ವಿಶ್ವನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ತೋರಿಸುವ ನಟರಾಜ ಚಿತ್ರವೇ ಬಹುತೇಕ ಜನ ಹುಡುಕುವ ದೃಶ್ಯ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದೀಪಗಳು, ಎಣ್ಣೆ-ಸಾಂಬ್ರಾಣಿ ಪರಿಮಳ, ಬಾಗಿಲುಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲಸ ಸೇರಿ ಆಪ್ತ, ಗಂಭೀರ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ದೀಪ ಬೆಳಗುವ ಮುಂಜಾನೆ ಮತ್ತು ಸಂಜೆಯ ಪೂಜಾ ವೇಳೆಗಳೇ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

ದರ್ಶನ ಯೋಜನೆ

ಸಮಯ
ಈ ದೇವಾಲಯ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬೆಳಗಿನ ಮತ್ತು ಸಂಜೆಯ ಪೂಜಾ ವೇಳೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತದೆ; ಕೇರಳ ದೇವಾಲಯಗಳ ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ವಿರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ತೆರೆಯುವ ಸಮಯ, ಪೂಜಾ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ, ಉತ್ಸವ ವೇಳೆಗಳು ಬದಲಾಗಬಹುದು; ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
ವಸ್ತ್ರ ಸಂಹಿತೆ
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ, ಮರ್ಯಾದೆಯ ಉಡುಗೆ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಳ ಆವರಣ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮೊದಲು ಪುರುಷರು ಮೇಲಿನ ಉಡುಪನ್ನು ತೆಗೆಯಬೇಕು; ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆ ಧರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.
ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ
ಒಳ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಬಳಿ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲು ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲ. ದೇವಾಲಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಅನುಸರಿಸಿ.
ತಲುಪುವ ದಾರಿ
ಈ ದೇವಾಲಯ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಟ್ಟುಮಾನೂರಿನಲ್ಲಿ, ಕೊಟ್ಟಾಯಂ-ಎರ್ಣಾಕುಳಂ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿದೆ. ಸಮೀಪದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ; ಸಮೀಪದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಕೊಚ್ಚಿ.
ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ
ದೇಣಿಗೆಗಳು ದೇವಾಲಯದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ನೇರವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ.