ಕೈಸಿನವೇಂದನ್ ಪೆರುಮಾಳ್ ದೇವಾಲಯ, ತಿರುಪ್ಪುಳಿಂಗುಡಿ
கைசினவேந்தன் பெருமாள் கோயில், திருப்புளிங்குடி
ಈ ದೇವಾಲಯದ ವಿಶೇಷತೆ
ತಾಮಿರಪರಣಿ ದಡದಲ್ಲಿ ತಿರುಪ್ಪುಳಿಂಗುಡಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಷ್ಣು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಕೈಸಿನವೇಂದನ್ ಆಗಿ ಪವಡಿಸಿದ್ದಾನೆ — ಒಂಬತ್ತು ಗ್ರಹ ತಿರುಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬುಧ ಕ್ಷೇತ್ರ; ನಮ್ಮಾೞ್ವಾರ್ ಕೀರ್ತಿಸಿದ್ದು.
ಇತಿಹಾಸ
ತಿರುಪ್ಪುಳಿಂಗುಡಿ ತಾಮಿರಪರಣಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ದಡದಲ್ಲಿ ತಿರುಪತಿ ಊರುಗಳ ನಡುವೆ ಇದೆ; ಅದರ ಒಡೆಯ ಭೂಮಿಪಾಲನ್ ಆಗಿ ಪವಡಿಸಿದ ಕೈಸಿನವೇಂದನ್. ಇದು ನಾಲಾಯಿರ ದಿವ್ಯ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ಆೞ್ವಾರರಿಂದ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ 108 ದಿವ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು; ತಾಮಿರಪರಣಿಯ ಒಂಬತ್ತು ತಿರುಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ, ಒಂದೊಂದೂ ವೈಷ್ಣವರ ಗ್ರಹ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನವ ತಿರುಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಬುಧನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಪಾಂಡ್ಯ ದೇಶದ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಪೋಷಕರ ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಈ ದೇವಾಲಯ, ಪ್ರವೇಶ ಗೋಪುರದ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಮೂಲವರ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸನ್ನಿಧಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸನ್ನಿಧಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮೂಲವರ್ ಪವಡಿಸಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಸಿನವೇಂದನ್ ಆಗಿ, ಅಮ್ಮನೊಡನೆ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಸನ್ನಿಧಿಯ ಮುಂದೆ ಸ್ತಂಭ ಮಂಟಪಗಳು ದಕ್ಷಿಣದ ದೇವಾಲಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣ
ನವ ತಿರುಪತಿಗಳು ವೈಷ್ಣವರ ಒಂಬತ್ತು ಗ್ರಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾಗಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ: ಕಾವೇರಿಯ ಶೈವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಒಂಬತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನವಗ್ರಹ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಗ್ರಹಗಳೂ ತಾಮಿರಪರಣಿಯ ಒಂಬತ್ತು ವಿಷ್ಣು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಆೞ್ವಾರರ ನಾಯಕ ನಮ್ಮಾೞ್ವಾರ್ ಕೀರ್ತಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅವರ ಅವತಾರ ಸ್ಥಳವಾದ ಆೞ್ವಾರ್ತಿರುನಗರಿಯೂ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ತಿರುಪ್ಪುಳಿಂಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಹ ಬುಧ.
ಉತ್ಸವಗಳು
ವೈಕುಂಠ ಏಕಾದಶಿ, ಒಂಬತ್ತನ್ನೂ ಒಂದೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸುವ ಗರುಡ ಸೇವೆ, ನಮ್ಮಾೞ್ವಾರ್ಗೂ ಆೞ್ವಾರರಿಗೂ ಮೀಸಲಾದ ದಿನಗಳು ಮುಂತಾದ ಮಹಾ ವೈಷ್ಣವ ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ಈ ದೇವಾಲಯ ನದೀ ತೀರದ ಊರುಗಳ ಮೂಲಕ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. ತಾಮಿರಪರಣಿಯ ಉತ್ಸವಗಳು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ನಾಡನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ.
ದರ್ಶನ ಅನುಭವ
ಒಂಬತ್ತರಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಪ್ರಶಾಂತ ನದೀ ತೀರದ ದಿವ್ಯ ದೇಶ; ಒಂದು ತಿರುಪತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ತಾಮಿರಪರಣಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಯಾತ್ರಿಕನಿಗೆ ತೃಪ್ತಿ ನೀಡುವಂಥದ್ದು. ಬುಧ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ, ಒಂಬತ್ತು ಗ್ರಹಗಳನ್ನೂ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದುಗೂಡಿಸುವ ನವ ತಿರುಪತಿ ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.